Menu

Statystyki

Brak własnych statystyk

Wyszukiwanie

Liturgiczna wiosna to czas wielkanocy. Dla ludzi zyjacych w bliskim kontakcie z przyroda i liturgia jest to pora najpiekniejsza. Wszystko wydaje sie odrodzone : swiat i czlowiek. Swiat przez zielonosc i kwiaty, a czlowiek przez oczyszczenie sie z grzechow. W Chrystusie dokonal sie cud prawdziwego Zmartwychwstania, i to samo dokona sie w nas. Na tym samym Zmartwychwstaniu opiera sie cala nasza wiara i niczym nie dajacy sie stlumic entuzjazm wszystkich pokolen chrzescijan.

Wiosna to okres przebudznia sie przyrody. Dlatego w obrzedowosci pojawiaja sie symbole wurazajace zycia :  zielona galaz, ogien, woda, jajo.Najpelniej symbolika ta w obrzedowosci Wielkanocy. Palma, oprocz koscielnej symboliki, byla znakiem przebudzenia sie przyrody, znakiem zycia. Dlatego zatykano ja w pola, gdy te swiecono, uderzano nia ludzi a takze bydlo wygananie po raz pierwszy wiosna na pastwisko. Dzis jeszcze, chociaz bardzo rzdko, mozna zobaczyc krzyze z palmy zatkniete w zboza, by chronily je przed gradem. Nie mala role w obrzedowosci wiosennej odgrywal ogien. Wprawdzie dawno juz zarzucono zwyczaj palenia w Wielki Czwartek ognisk, co wiazalo sie z kultem zmarlych, ale symbolika ognia poja wiala sie w kilku postaciach.

Wiosna, gdy do wegetacji roslin niezbedna jest wilgoc, bardzo duza role odgrywala symbolika wody. Jedna z form zwiazanych z magia wody byly kapiele odbywane w Wielki Piatek o swicie. Udawano sie wtedy do potokow, w miejsca ustronne by nie zostac zauwazonym, w tajemnicy przed innymi. Kapiel w potoku miala zapewnic zdrowie, mlodym zas urode. Niekiedy dla uzyskania gladkiej cery pocierano twarze znalezionymi na dnie kamieniami. Najpelniej magia wody wyrazona byla w zwyczaju oblewania sie w lejka, jak nazywano Lany Poniedzialek. Pierwotne znaczenie tego zwyczaju moglo byc dwojakie. Z jednej stronie woda miala znaczenie oczyszczajace, co powodowalo, ze osoby bedace w stanie "przejscia" np. nowozency ; byli oblewani woda, gdy wesele przejezdzalo lub przechodzilo blisko potoku. A z drugiej strony, woda miala znaczenie nasienne, zapladniajace. Dlatego w dawnej wsi oblanie dziewczyny bylo dopelnieniem obrzedowej czynnosci, za ktora ta rewanzowala sie pisanka. Byla to, wiec wymiana symboli zycia : wody i jaja. Symbolika wody pojawiala sie takze w swieceniu pol.

Uzywano do tego wody swieconej w kosciele w Wielka Sobote. Juz tylko bardzo rzadko mozna bylo sie spotkac z uzyciem do tego celu wody nabranej "wspak" , czyli pod prad z potoku w wielkiepiatkowa noc. Swieceniu towarzyszylo wbijanie w zagony krzyzykow z palmy, a takze niekiedy spozywanie swieconych pokarmow. Symbolem najpelniej wzorzystej kojarzacym sie z Wielkanocna jest oczywiscie jajko. Wpostaci jednobarwnej kraszanki lub wzorzystej pisanki stanowi jeszcze jeden symbol zycia, najbardziej widomy, gdyz z pozornie martwego przedmiotu rodzi sie nowe zycie. Totez jajo bylo symbolem uniwersalnym wystepukacym w roznych religiach i na roznych kontynentach.

Zdobienie jaj, czy to technika "pisania" woskiem wzoru i gotowania w farbie, czy wydrapywania wzorow, mialo niegdys znaczenie magiczne. Swiadcza o tym motywy zdobnicze jak faliste linie oznaczjace wode; motywy slonca, ksiezyca i gwiazd, czy galazki jodelki. Z czasem w zdobieniu zaczely przewazac motywy inne, ale zawsze zwiazane z budzaca sie do zycia przyroda.

Dlatego taka rozmaitosc na pisankach kwiatow, galazek wierzbowych, kurczat, zajaczkow, bocianow. do symboliki koscielniej nawiazuja dawniej nieznane motywy krzyza, baranka, postaci Chrystusa a takze dzwonow. Swiecone jaja mialy szerokie zastosowanie w praktykach majacych znaczenie przekazywania zycia.

Po surowosci postu, w czsie, ktorego nie jedzono miesa ani nabialu, czesto ograniczajac sie, zwlaszcza w Wielkim Tygodniu do jednego posilku. Sniadanie wielkanocne uderza obfitoscia i roznorodnoscia potraw. Obfitosc te mozna przypisac magicznemu wrecz znaczeniu, jakie przywiazywano do wielkanocnego sniadania. Obfitosc pozywienia miala, bowiem sprowokowac na zasadzie magii podobienstwa, obfitosc plonow. Dlatego w tym dniu nikomu nie powinno zabraknac chleba czy miesa. Aby w kazdym domu byla tradycyjna swieconka bogaci dzielilisie wedlinami czy kolaczami z ubogimi. Obowiazywala tu, wiec ta sama zasada, co w obrzedzie koledowania - aby "swiecone" spelnilo swoje zadanie nikt nie mogl zostac pominiety.

SWIETA WIELKANOCNE sa swietem ruchonym - Wielka Niedziela przypada w pierwsza wiosenna pelnie ksiezyca. Swieta te odbywaja sie po okresie 6-tygodniowego postu ciagna sie przez szereg kolejnych dni, poczynajac od czwartku.

Wielki Czwartek - Ustanowienie Przenajswietszego Sakramentu, czyli EUCHARYSTII. Sluchajmy Pana Jezusa wzywajacego nas do tej uczty milosci slowami : "Ja jestem chlebem zywota, kto do mnie przychodzi, laknac nie bedzie" (Jn 4,35). Dzien Wieczerzy zostal ustanowiony sakrament kaplanstwa.Wszystkim chyba znany jest takze wielkoczwartkowy obrzed umywania nog dwunastu kaplanom przez biskupa, co jest nawiazaniem do gestu Pana Jezusa, ktoru obmyl nogi swoim 12 aposolom. Pod koniec Mszy sw. w Wielki Czwartek ogolocony zostaje oltarz, milkna w kosciele wszystkie dzwonki (az do zmartwychstanie), a odzywaja sie drewniane kolatki, symbolizujace zdrade Judasza.

Wielki Piatek - Meka i Smierc Pana Jezusa. Droga Krzyzowa w tym dniu to specjalne, glebokie przezycie. Przez wszystkie jej stacje towarzyszymy mece Pana. Kazda godzine tego dnia uswiecajmy wspomnieniami i rozwazaniami czerpanymi z Ewangelii o tym, co nasz Pan wycierpial dla naszego zbawienia. Wreszcie umeczonego Chrystusa skladamy do grobu. W Polsce grob Panski mial zawsze doniosla role. Ubierany przez miejscowe  wspolnoty, czesto obok motywow religijnych przekazywal takze motywy narodowe i prowyzwolencze. Przy grobie stoja czesto honorowe straze, skladajace sie z mlodziezy akademickiej i szkolnej, harcerzy czy nawet wojska i strazakow. Odwiedzajac grob Jezusa w kosciele, wzbudzajmy w sobie pragnienie usmiercenia na Jego Krzyzu i pogrzebania w Jego Grobie wszystkich naszych zlych sklonnosci i przyzwyczajen.

Wielka Sobota - jest to dzien najwiekszej zaloby w Kosciele. Trwa calodniowa adoracja wiernych przy grobie zmarlego Jezusa. Przez caly dzien odbywa sie uroczyste swiecenie pokarmow. Dawniej w Polsce, we wsiach polozonych z dala od kosciola, ludnosc zapraszala kaplana do domu z jednego z gospodarzy, do ktorego znoszono "swieconke" z calej wsi. Zawartosc koszyczka do swiecenia jest odmienne w roznych rejonach kraju. W jego sklad wchodzi jednak zwykle baranek, zrobiony z klosow zboz, chleba lub cukru. Ma on symbolizowac Baranka-Chrystusa i Jego zwyciestwo.

Poza tym kazdy chyba koszyczek czy talerz zawiera kawalek chleba, poniewaz Jezus jest naszym Chlebem Zycia ; kielbase, sol, a takze chrzan doprawiony cukrem, ktory przypomina, ze gorzka meka Chrystusa zostala oslodzona cudem zmartwychwstania. Nigdzie oczywiscie nie moglo zabraknac barwnych pisanek, poniewaz jajka sa symbolem nowego zycia. Warto takze wspomniec o slodkich wypiekach, gdzie glowne miejsce zajmuja "babki wielkanocne", a takze roznego rodzaju placki i mazurki. Po powrocie z kosciola nalezalo ze swieconka trzykrotnie obejsc dom, dookola, aby w ten sposob odpedzic zle duchy.

Wielkanoc - Niedziela Zmartwychwstania. Rozpoczynajaca sie tradycyjna rezurekcja, podczas ktorej odgrywana jest niekiedy scena z niewiatami i aniolem przy pustym grobie. Dzwonia radosnie dzwony kosciolach, niosac wiesc, ze Chrystus zmartwychwstal ! Pomimo, ze obrzedy rezurekcyjne zostaly ujednolicone w XVI wieku, wciaz jeszcze istnieje duza roznica pomiedzy wsia a miastem. Na wsi, glos dzwonow i rozbrzmiewajaca piesn "Wesoly nam dzis dzien nastal" oraz mieszkancyubrani w regionalne stroje, czynia te uroczystosc bardzo barwna i zywa. Po rezurekcji wszyscy udaja sie do domow na swiateczne sniadanie, w sklad, ktorego wchodza przysmaki ze "swieconki" . Tak jak w Wigilie dzielilismy sie swieconym jajkiem, skladajac sobie przy tym wzajemne zyczenia zdrowia, pomyslnosci i przebaczajac sobie nawzajem winy i urazy.

WIELKANOC to najwazniejsze swieto chrzescijanskie, w ktorym rozpatrujemy smierc i zmartwychwstanie Chrystusa. Ukazuje ono chyba najlepiej piekno, trwalosc i roznorodnosc tradycji ludowych. Polskie tradycje zwiazane z okresem Wielkiego Postu i Wielkanocny sa tak silnie zespolone z tradycjami religijnymi, ze czasami trudno dostrzec rozgraczenie miedzy religijnymi przepisami, a tradycjami polskiego swieckiego zycia.

"ALLELUJA" !Wola do nas Kosciol, co znaczy "Radujmy sie" ! Poniewaz Chrystus, Bog nasz i nasz Brat, Zmartwychwstal. Jezelismy z Nim razem krzyzowali i usmiercali w sobie grzech, to Jego Zmartwychwstanie jest takze naszym. Wstajemy z Nim do nowego zycia, do zycia radosnego. Albowiem "Krolestwo Boze", zapowiadanie przez Jana Chrzciciela juz w naszych sercach panuje.ALLELUJA!!!

Święta

Sobota, XV Tydzień zwykły Rok A, I Święto św. Mar

Liturgia słowa

Czytania:

  • Ewangelia:

Sonda

czy potrzebna jest strona parafialna w internecie

bardzo

mało potrzebna

wcale nie potrzebna

nie wiem


Licznik

Liczba wyświetleń strony:
1492